Do konsoli Server Manager, która zadebiutowała wraz z wydaniem Windows Server 2008, każdy z nas juz przywykł. Dla wielu stała się ona podstawowym narzędziem, ułatwiającym zarządzanie lokalnym serwerem. Jak na pierwszą wersję produktu przystało, ma pewne wady, do których na pewno można zaliczyć brak możliwości zarządzania zdalnymi serwerami. W tym artykule opiszę zmiany, jakie zostały wprowadzone w konsoli Server Manager w systemie Windows Server 2008 R2.

Do czego jest mi potrzebny Server Manager?

Osobom niezaznajomionym z systemem Windows Server 2008 przyda się kilka informacji na temat tego, czym jest i do czego może zostać użyta konsola Server Manager. Nie wdając się mocno w szczegóły, jako że głównym tematem niniejszego artykułu są zmiany dokonane w wersji drugiej, można powiedzieć, że jest to pojedyncza graficzna konsola administracyjna Microsoft Management Console (MMC), która umożliwia między innymi:

• wykonanie podstawowych zadań zaraz po instalacji systemu operacyjnego za pomocą okna Initial Configuration Tasks,
• instalację ról serwera i zarządzanie nimi,
• instalację funkcji serwera i zarządzenie nimi,
• wykonywanie zadań administracyjnych związanych na przykład z wykonywaniem kopii bezpieczeństwa, usługami, kontami użytkowników,
• wykrywanie pojawiających się problemów poprzez podgląd zdarzeń oraz liczników wydajności.

Oczywiście, to nie wszystkie możliwości Server Managera. Największą jego zaletą jest to, że wszystko zostało umieszczone w jednej prostej i przemyślanej konsoli Microsoft Management Console (MMC v3.0).

Server Manager to nie tylko graficzny interfejs konsoli MMC, ale również narzędzie wiersza polecenia o nazwie ServerManagerCMD.exe, które było tematem mojego poprzedniego artykułu. W Windows Server 2008 R2 udostępniono trzy cmdlety powłoki skryptowej PowerShell dla typowych zadań związanych z zarządzaniem rolami. Są to Add-WindowsFeature, Remove-WindowsFeature oraz Get-WindowsFeature.

Połącz się ze zdalnym serwerem

Jak już wspomniałem we wstępie, największym minusem Server Managera w wersji pierwszej był brak możliwości połączenia zdalnego i zarządzania innym serwerem. Oczywiście, część konsoli do zarządzania mogła łączyć się do pojedynczych ról lub funkcji oraz nimi zarządzać. Ale jak można się domyślać, nie był to miły i przyjemy sposób.

Powyższy problem i liczne głosy specjalistów IT zostały zauważone przez firmę Microsoft. Od wersji drugiej, czyli tej zaimplementowanej w Windows Server 2008 R2, można połączyć się do innych serwerów zdalnych za pomocą pojedynczej konsoli Server Manager w celu zarządzania. Co ważne, wspierany jest system w wersji Core. Tak więc od tej wersji będzie można w prosty sposób zarządzać „uproszczonym" serwerem zdalnie za pomocą narzędzia wbudowanego standardowo w system.

Jak połączyć się do zdalnego serwera? Nic prostszego - wystarczy uruchomić konsolę Server Manager z narzędzi administracyjnych. W konsoli należy wybrać prawym przyciskiem Server Manager (nazwa serwera), a później opcję Connect to Another Computer.... Ewentualnie można wybrać tę opcje z menu Action.

W pole Remote computer należy wprowadzić nazwę serwera, do którego chcemy się połączyć i potwierdzić przyciskiem OK. 

A teraz nawet z Windows 7

Pierwsza wersja konsoli Server Manager mogła zarządzać wyłącznie lokalnym serwerem, na którym działał Windows Server 2008. Teraz dzięki możliwości zarządzania zdalnego pojawiło się światełko w tunelu, a dokładnie RSAT.

W pakiecie RSAT, czyli Remote Server Administration Tools, dla Windows 7 umieszczono Server Manager. Narzędzia można pobrać bezpłatnie z Centrum Pobierania firmy Microsoft od stycznia 2009. Po instalacji i dodaniu funkcji Server Manager za pomocą Turn Windows features on or off (węzeł RSAT) można zarządzać serwerem Windows Server 2008 R2 z Windows 7. Funkcja ta nnie różni się tutaj niczym od tej, którą można znaleźć w systemie serwerowym.

Połącz się z serwerem - konfiguracja

Server Managerem zarządza się zdalnie za pomocą Windows Remote Management (WinRM). Należy pamiętać o tym, że domyślne ustawienia serwera nie pozwalają na zdalne łącznie. Aby na nie zezwolić, należy w konsoli Server Manager wskazać opcję Configure Server Manager Remote Management.

Na kolejnym ekranie należy potwierdzić nasz wybór poprzez zaznaczenie opcji Enable remote management of this server from other computers.

WinRM można włączyć także za pomocą polecenia Set-WSManQuickConfig powłoki PowerShell.

Mam jeden, chcę więcej!

Włączyłeś możliwość zarządzania serwerami? Jeśli tak, to pewnie teraz chciałbyś mieć możliwość łączenia się ze wszystkimi Twoimi serwerami. Co więcej, zapewne chcesz to robić z jednej konsoli. Poniżej opiszę, jak stworzyć konsolę administracyjną umożliwiającą łączenie się do więcej niż jednego serwera.

W pierwszym kroku należy w Windows Server 2008 R2 lub Windows 7 z zainstalowanym RSAT uruchomić mmc.exe. Z menu konsoli należy wybrać File, a następnie pozycje Add/Remove Snap-in....

W formularzu Add Or Remove Snap-ins z dostępnych przystawek należy wybrać Server Manager oraz potwierdzić przyciskiem Add.

W powyższy sposób należy dodać kolejno zdalne przystawki do każdego z serwerów zdalnych, którymi zamierzamy zarządzać. Zostaną one dodane do grupy Selected snap-ins. Po wybraniu ostatniego należy potwierdzić całość przyciskiem OK.

Jak widać na rysunku powyżej, zostały dodane dwa serwery (NOISE oraz MS01), którymi będzie można zarządzać z jednej konsoli administracyjnej. Taką konsolę najlepiej zapisać, aby móc ją w przyszłości wykorzystać - menu File-Save As. 

A może coś więcej niż ServerManagerCMD.exe?

W Windows Server 2008 ułatwiono dodawanie i usuwanie ról oraz funkcji serwera poprzez udostępnienie narzędzia linii komend ServermanagerCMD.exe. Jak wiadomo, od pewnego czasu firma Microsoft udostępnia nową powłokę skryptową, jaką jest PowerShell. Od Windows Server 2008 R2 PowerShell udostępniono także dla wersji Core serwera.

PowerShell w Windows Server 2008 R2 zostały dodane trzy cmdlety związane z Server Manager:

• Get-WindowsFeature - umożliwia sprawdzanie, czy role i funkcje serwera zostały dodane,
• Add-WindowsFeature - umożliwia dodanie ról oraz funkcji serwera,
• Remove-WindowsFeature - umożliwia usunięcie ról oraz funkcji serwera.

Import-Module

Poniżej przedstawię kilka przykładów wykorzystania powyższych cmdletów PowerShell. Przed ich wykorzystaniem należy zaimportować moduł servermanager za pomocą polecenia Import-Module ServerManager. Od tego momentu będzie możliwe wykorzystanie powyższych cmdletów.

Get-WindowsFeature

Wydanie polecenia Get-WindowsFeature wylistuje wszystkie role i funkcje, bez względu na to, czy zostały one dodane na serwerze. Te, które są aktywne na serwerze, zostaną zaznaczone literą X.

Listę można ograniczyć, wydając polecenie Get-WindowsFeature | where {$_.installed -eq "true" }.

Aby dowiedzieć się, czy konkretna rola lub funkcja została dodana na serwerze, należy po poleceniu Get-WindowsFeature wprowadzić jej nazwę.

Add-WindowsFeature

Dodanie roli jest równie proste, jak jej wyświetlenie. Wystarczy po komendzie Add-WindowsFeature wpisać nazwę roli bądź funkcji.

Remove-WindowsFeature

Usunięcie roli i funkcji wykonuje się podobnie, jak jej dodanie. Jedyna różnica polega na tym, że należy użyć komendy Remove-WindowsFeature.

Ważne jest to, że przed dodaniem bądź usunięciem ról i funkcji wykonywane są zadania sprawdzające. Może się na przykład zdarzyć, iż będziemy chcieli dodać rolę, która wymaga środowiska domenowego. Jeśli serwer, na którym będziemy chcieli to zrobić, nie będzie członkiem domeny, to rola nie zostanie dodana, a użytkownik zostanie o tym poinformowany stosownym komunikatem.

Co jeszcze znajdziemy w konsoli Server Manager v2?

W Windows Server 2008 R2 dodano możliwość zarządzania ponad 15 nowymi rolami i funkcjami. Server Manager zintegrowano z Best Practice Analyzer (BPA), co ułatwi sprawdzanie konfiguracji usług na serwerze i dbanie o nie. BPA opiszę w jednym z kolejnych artykułów. Poprawiono także ogólną wydajność narzędzia.

Podsumowanie

W kolejnym artykule o Windows 7 i Windows Server 2008 R2 zebrałem nowości, jakie zostały udostępnione w Server Manager. Druga wersja tego narzędzia jest już wersją dojrzałą i jej nowe funkcje ucieszą wszystkich, którzy narzekali na niedoskonałości wersji pierwszej.